Windows 7 - Microsoft’un yeni işletim sistemi

[Fatih Demirtaş]

Windows 7 - Microsoft’un yeni işletim sistemi






Vista’nın ardından piyasa sürülmesi planlanan Windows 7 hakkında bilgiler yavaş yavaş gelmeye başladı. Windows 7, ilk başta Vista Ultimate tarzı arayüze sahip olmasına karşın içereceği yazılım ve altyapı yenilikleri nedeniyle Vista’yı tahtından erken edeceğe benziyor. Çıkış tarihi olarak 2011 yılı tahmin edilse de bazı kaynaklara göre, dağıtımın yaygınlaşması göz önünde bulundurulursa bir çok ülkede 2012′yi bulabileceği de belirtilmektedir.

Microsoft, Windows 7 hakkında henüz ayrıntılı resmi açıklama yapmayı düşünmüyor. Bunun nedenleri arasında Vista’nın yakın zamanda çıkmış olması ve Windows 7′de yapılacak büyük altyapı değişikliklerinin endişeleri de yer almaktadır.

Tasarlama aşaması

Microsoft, Ekim 2001 tarihinde Windows XP’yi piyasaya sürmeden önce Windows 7′yi üreteceğini açıklamıştı. İşletim sisteminin adı ilk önce Blackcomb olarak belirlenmiş, daha sonra Vienna olarak değiştirilmişti. Microsoft’tan yapılan son açıklamada ise işletim sisteminin adının Windows 7 olarak kesinleştirildiği bildirildi.

Bu işletim sistemi XP’den sonra gelecek işletim sistemi olarak duyurulmuş, Vista’nın da XP ve Vienna arasında bir ara ürün olacağı belirtilmişti. Ara ürün olması nedeniyle de Vista’nın radikal değişiklikler bulundurmayacağı açıklanmıştı. Ancak internet ortamındaki ve işletim sistemlerindeki güvenlik açıklarını kapatma hedefini üst düzeyde tutmak isteyen Microsoft, yaptığı uzun süren çalışmalar nedeniyle Vista’nın ve dolayısıyla Vienna’nın çıkış tarihini geciktirmiş oldu. Bunun sonucunda Vista bir ara ürün olmaktan çıkıp, XP’den çok farklı yeni bir ürün olarak sunuldu. Vista ile XP arasında ara ürün olarak ise XP Service Pack 2 yayınlandı. Böylece Microsoft, bahsettiği ara ürünü de bir nevi piyasaya sürmüş oldu.

Çıkış tarihinde gecikme

Vista sonrasında çıkması hedeflenen Windows sürümüyle ilgili tartışmalar yıllar önce başlamıştı. Fakat çoğunluk tarafından Vista, odak noktası olduğu için gelecek yazılım daha az ilgi görüyordu. Vista’nın çıkması ile beraber dikkatler bir sonraki Windows’a kaymaya başladı.

İlk etapta Windows XP’nin devamı olacağı bildirilen Windows 7, böylece Vista’nın devamı olan bir işletim sistemi haline geldi. Mevcut Vista kullanıcılarının ve XP’den kopamayan kullanıcıların, yeni işletim sistemine sıcak bakması tahmin edilmektedir. Yapılan açıklamalara göre Microsoft, Windows 7 için planlanan geliştirme sürecinin en az üç yıl süreceğini doğrulamıştır. Açıklama tarihi göz önünde bulundurulursa çıkış tarihi olarak 2010 yılı söylenebilir. Fakat geçtiğimiz günlerde Microsoft’tan yapılan bir açıklama ile geliştirmelerin tamamlanmasının gecikebileceği ve çıkış tarihinin 2011′e sarkabileceği olasılığının bulunduğu belirtildi.

Microsoft yetkilileri, Vista’nın yakın sayılabilecek bir zamanda piyasaya sürüldüğünü, geliştirilmesinin ve yaygınlaştırılmasının henüz tamamlanmadığını öne sürerek Vista service pack 1 sonrasındaki tüm yazılımlar hakkında ayrıntılı bilgi vermekten kaçınmaktadır. Fakat şirketten sızdırılan bilgilere göre, Vista ile Windows 7 arasında (isminin büyük olasılıkla Fiji olacağı) kapsamlı bir Service Pack yayınlanması planlanmaktadır.

Windows 7′deki yenilikler

Vista, XP’ye göre ilk bakışta yeni bir arayüzü olmasına karşın alışılmış pek çok Windows özelliğini bünyesinde barındırmaktaydı. Buna karşın Windows 7, kullanıcı ile bilgisayar arasındaki iletişimi ve arayüzü yeniden tanımlamayı vaat ediyor. Bunların başında da bir Windows karakteristiği olan Başlat menüsü gelmektedir.






İlk olarak Windows 95 ile birlikte karşılaştığımız Başlat menüsünün Windows 7′de bulunmayacağı; bunun yanısında Windows klasikleri olarak bildiğimiz hemen hemen herşeyin de baştan tanımlanacağı öne sürülmektedir. Pie Menu, Windows Power Shell (monad), Desktop window manager, Windows Live entegrasyonu ve daha birçok yeni özellik barındıracağı belirtilmekte fakat ayrıntılar gizlenmektedir. Bu özelliklerin büyük bir çoğunluğuyla Fiji’de karşılaşabiliriz.

Göze çarpan yeniliklerin başlarında dosya sistemi gelmektedir. XP ve Vista’da yer alan NTFS sisteminin yanı sıra yeni olarak WinFS (Windows File System) sistemi gelmektedir. Bu sistemin sayesinde veri depolama ve arama fonskiyonlarında büyük hız ve güvenlik sağlanacağı söylenmektedir.

Ağ ortamlarındaki teknolojik gelişmelerin doğurduğu yazılım gereksinimlerini kapatmayı hedefleyen Microsoft; Windows 7′nin istemci (client) sürümlerini 32 bit ve 64 bit olarak piyasaya sürmeyi planlarken; sunucu (server) sürümlerini sadece 64 bit ile sabitlemeyi planlamaktadır. 64 bit sürümlerinden farklı olarak 32 bit sürümleri, 16 bit Windows ve MS-DOS uygulamalarıyla geri uyumlu olacak. Bu da Vista ile ortadan kaldırılan MS-DOS’un geri dönebileceği olasılığını doğrulamaktadır.

Tüm Windows klasiklerini yeniden yorumlamayı hedefleyen Microsoft, kolları hesap makinesi, not defteri, denetim masası, paint, wordpad için de sıyırmış durumda. Vista kullanan müşterilerin XP’ye göre hesap makinesi, not defteri ve denetim masasını kullanma süresinde azalma olduğunu saptayan şirket; bu programların tasarımlarında ve etkinliklerinde önemli değişiklikler yapmayı hedeflemiştir. Öte yandan kullanıcıların Windows Live hesabından Internet Explorer profillerini de ayarlayabilecekleri bölümler olacağı varsayılmaktadır.

Sıkça karşılacağımız yeniliklerden biri de eklentiler olacak. Windows gezgini, Internet Explorer, Windows Media Center, Geri dönüşüm kutusu gibi araçlara eklentiler ekleyebileceğiz. Bu eklentilere de istersek farenin sağ tık paneli ile ulaşabileceğiz. Sağ tık paneli geliştirilmiş Görüntü özellikleri menüsüne ulaşımı barındıracak ve görünüm özellikleri bölümünden çoklu ekran kartlarının yönetimi kolaylaşacak.

Yeni windows sürümüyle beraber gelen önemli yeniliklerden biri de bellek kullanımı. Eric Traut tarafından 13 Ekim 2007′de tanıtılan MinWin adı verilen yeni nesil çekirdek yönetimi ile; Windows 7′de çekirdek uygulamaların kurulum boyutunun 40 MB olduğu ve bellekte sadece 25 MB yer işgal ettiği öne sürülmektedir. Ayrıca kurulumunun da sadece 10 dakika olacağı belirtilmektedir. Bunu Vista ile karşılaştırırsak bu özelliği Microsoft’un atılımı olarak sayabiliriz. Vista’da yaklaşık olarak kurulum boyutu 5.8 GB, bellekte kapladığı alan 2.5 GB ve kurulum süresi de 20 dakikadır. Microsoft bana göre Windows 7′deki temel değişikliğini burada yapmıştır. Ana işletim sisteminin çekirdeğini (kernel) küçültüp yardımcı yazılımların etkinliğini arttırmıştır. İşletim sisteminin çekirdeğini diğer windows bileşenleriyle tam uyumlu üretecektir. Böylece Windows Mobile işletim sistemine sahip diğer tüm ürünler (örneğin PDAlar) ile bilgisayarların çekirdek yapıları birbirleriyle benzer olacaktır. Bu yapı aslında bilgisayar teknolojileri alanında tam olarak ilk sayılmaz. Unix ve Linux sistemlerinin geçmişten beri sahip olduğu basitlik ve netlik ilkesine Microsoft’un adım atması olarak yorumlayabiliriz. Windows 7 bu açıdan Linux’a en çok benzeyen Windows işletim sistemi olacaktır.

Windows 7 ile adı geçen bir başka yenilik de Homegroup uygulamasıdır. Söylentilere göre yeni Windows sürümlerinde tanıştığımız Workgroup ağ sistemine çok benzemesine rağmen, çalışma stili bakımından Windows Longhorn ile beraber tanıştığımız Castle’a benzemektedir. Castle altyapı bakımından workgroup ve domain uygulamalarından farklıdır. Kullanıcıların doğrudan birbirleri ile olan bağlantılarında (Server-Client, peer-to-peer) birbirleriyle kimlik doğrulaması yapılarak güvenli iletişim kurabilmeleri için Homegroup adı verilen Castle benzeri bir network şeması ile karşılaşacağız. Homegroup Workgroup ortamının yerini alacak ve kimlik doğrulaması için merkezi bir Server’a ihtiyaç duymayacak. Kullanıcı bilgileri (user credentials & informations) bir makineden diğerine domain güvenliği ile ama doğrudan gidecek. Bu gelişme yüksek güvenlikteki bilgilerin daha hızlı aktarılması olarak da yorumlanabilir. Homegroup’ta bilgisayarların birbirleriyle eşleşmesi aşamalarında Workgroup’ta karşılaştığımız teknik yoğunluğunun azaltılmasının da planlandığı belirtiliyor.

Dizüstü bilgisayarlar, PDA’lar ve Iphone’dan dolayı kullanımı gittikçe yaygınlaşan dokunmatik ekran ve panellerin (touchscreen) doğrudan desteklenmesine olanak tanıyan yazılımlarında Windows 7′de standart olarak var olacağı vurgulanmaktadır.

Teknik Detaylar

Bu yıl içerisinde Windows’un 6.1.6519.1 sürümü adı altında bir ön tasarım olarak sunulan Microsoft Windows 7 Milestone (M1) Code Drop; test edilmesi için Microsoft’un dost şirketlerine dağıtılmış duruma. M1 Code Drop’un yüklenmesi için service pack 1 yüklü bir Vista işletim sistemi gerekmektedir. Milestone 2 Code Drop’un nisan veya mayıs 2008′te, Milestone 3′ün de ağustos, eylül aylarında sunulması beklenmektedir. 2009′un sonlarına doğru beta sürümün olabileceği de bazı kaynaklarca aktarılmaktadır.

Microsoft yetkilileri Windows 7′nin çıkmasının ardından yayınlanacak ilk büyük çaplı güncelleştirmelerin, (Service Pack de diyebiliriz) çıkış tarihinden sonraki iki yıl içinde yapılacağını da eklemektedir.